Stichting Hilversumse Architectuurprijs
Kerkbrink 6, 1211 BX Hilversum
info@hilversumsearchitectuurprijs.nl

Kolhornseweg. Crematorium Zuiderhof
Bierman Henket architecten


Begraafplaats Zuiderhof – in 1958 ontworpen door Dudok – is uitgebreid met een crematorium in een van de bestaande gebouwen.
Het rijks monumentale ensemble kenmerkt zich door een sobere, orthogonale structuur van gebouwen, lanen en grafvelden. Dudok zei hierover: ''Dit is geen object voor architecturale praal. Met weinig middelen moet alles worden gezegd: alleen door de werking van de ruimtelijke verhoudingen moet de stemming, de humane sfeer, worden bereikt.''

Een groot voorplein, aan drie zijden begrensd door een elegante zuilengalerij, vormt de entree van de begraafplaats. Hierachter ligt de aula van Dudok die een aantal jaar geleden gerestaureerd is en waarvoor Bierman Henket een nieuwe katafalk ontworpen heeft.

Het gebied rondom het voorplein is opnieuw ingericht en voorzien van aanvullende publieke functies die zijn ingepast in de monumentale gebouwen. In het oorspronkelijke opzichtersgebouwtje is een kantoor met as-uitgifte gerealiseerd. De werkplaats is getransformeerd naar crematorium met afscheidsruimte voor de naaste familie. De voormalige dienstwoning is uitgebreid met een condoleance- en koffieruimte die ook als kleine aula gebruikt kan worden. Tussen beide gebouwen ligt een verstilde tuin met bloemenplateau en uitzicht op het naastgelegen natuurgebied Hoorneboegse Heide.

De nieuwe functies in het entreegebied maken verschillende ceremonies van afscheid en rouwverwerking mogelijk: niet alleen begrafenissen maar ook crematies in een groter of kleiner gezelschap. Met nieuw ontworpen routes en zichtlijnen wordt de oorspronkelijke ruimtelijke kwaliteit van het plan van Dudok versterkt.
De indeling van de vernieuwde ruimtes is flexibel; de vormgeving is ingetogen en sluit aan op de vormtaal van Dudok. De detaillering van ingrepen in bestaande bouwdelen is bewust nauwelijks te onderscheiden van de zorgvuldige en consequente detaillering van Dudok.
In de uitbreiding van de bestaande dienstwoning wordt daarentegen gebruik gemaakt van moderne materialen en hedendaagse detaillering. Het patroon op de gevel is een eigentijdse vertaling van de horizontale belijning in de maatverhouding van Dudoks Hilversumse baksteen. Omwille van de ruimtelijke maatverhouding is de koffie- en condoleanceruimte een meter hoger dan de voormalige dienstwoning. De bestaande gebouwen zijn geïsoleerd en voorzien van energiezuinige installaties.